De EU-leiders willen dat de Europese Commissie kritisch gaat kijken naar de financiële steun die Turkije krijgt ter voorbereiding op het EU-lidmaatschap. Dat geld zou misschien beter naar maatschappelijke organisaties kunnen gaan die zich bezighouden met zaken als de mensenrechten in plaats van naar de Turkse regering, zei premier Rutte vannacht, na de eerste dag van de EU-top in Brussel.

De 28 landen bespraken de afgelopen avond op initiatief van bondskanselier Merkel de betrekkingen met Turkije. Volgens haar gaat het met de democratische ontwikkelingen in het land de verkeerde kant op en ze wil daarom minder geld geven aan Turkije. Ze wil dat de middelen die Ankara krijgt om aan de Europese politieke en bestuurlijke normen te voldoen, worden ingekrompen.

De onderhandelingen met Turkije zijn al volledig stilgelegd, zei ook premier Rutte: "Ze zijn comateus en dat gaat niet veranderen." Maar volgens Rutte is er geen steun bij de andere Europese landen voor het Nederlandse voorstel om de geldkraan richting Turkije helemaal dicht te draaien.

Brexit stap voor stap

De leiders van de EU-landen hebben het in Brussel ook gehad over de brexit en de stroef verlopende onderhandelingen daarover. Bondskanselier Merkel zei na afloop van het eerste overleg dat ze goede hoop heeft dat de EU en Groot-Brittannië eruit komen.

Volgens Merkel worden er in de onderhandelingen stap voor stap vorderingen gemaakt. Ze steunde met die uitspraak de Britse premier May die in de Britse pers kritiek krijgt dat de onderhandelingen "absurd" verlopen en daarom maar moeten worden afgebroken.

May vroeg de EU-leiders om snellere onderhandelingen en uitzicht op de volgende fase, waarin gesproken gaat worden over de toekomstige handelsrelaties. Merkel zei vannacht wel dat de Britten nog steeds te weinig doen, maar toch ziet het ernaar uit dat op de top een manier gevonden wordt om in december de volgende fase in de onderhandelingen in te laten gaan.